Astım Hastalığı ve Merak Edilenler

Astım Nedir?
Astım, solunum yollarının ataklar halinde gelen tıkanmaları ile kendini gösteren kronik bir hastalığıdır. Astımda solunum yollarının şişmesi ve tıkaçların oluşması sonucu havanın akciğerlere girip çıkması engellenir. Hastalar ataklar arasında kendilerini iyi hissederler. Ataklar sırasında öksürük, göğüste sıkışma hissi, solunumda hızlanma, hırıltı ve nefes darlığı olur. Astımlı hastalar çevredeki birçok maddeye astımlı olmayanlara göre daha duyarlıdır. Bu uyarılar hastalarda hırıltı ve öksürüğe yol açar.

Allerji Nedir?
Allerji vucudumuzun bağışıklık sisteminin çevremizde bulunan ve zararlı olmayan bazı maddelere karşı, ki bunlara allerjen denir, aşırı  şeklide ve anormal bir reaksiyon vermesidir.Bu aşırı reaksiyonun neden vucud tarafından verildiği hala tam ve kesin olarak bilinmemektedir ve zaten alerji teriminin iatince de ki anlamı “tuhaf, anlaşılmaz, anormal” olarak kullanılmaktadır.

Allerjen nedir?
Kişide astım atağını başlatan faktörlerden biri de allerjenlerdir. Evde veya dışarıda birçok allerjen astımı başlatabilir. Bunların önemli olanları;

* Polenler
* Mantar sporları (küf)
* Hayvan tüyleri
* Ev tozu akarları
* Hamamböceği
* Bazı besinler


Çevresel Faktörler Astıma Neden Olabilir Mi?
Evet, bazı maddeler solunum yolunu tahriş ederek astım yakınmalarının başlamasına veya artmasına neden olurlar. Bunlar;

* Kuvvetli kokular ve parfüm gibi spreyler, ev temizlik malzemeleri, yemek kokuları, boya ve cila kokuları
* Kömür, tebeşir tozu, pudra gibi diğer kimyasal maddeler
* Hava kirliliği
* Sigara dumanı
* Hava ısısı, basınç, nem ve rüzgar gibi hava değişimleri

Ev tozu akarı ile mücadele!
Astımlı hastalarda en sık görülen allerji ev tozu akarı allerjisidir. Ev tozu akarı çıplak gözle görülmeyen, rutubetli ortamlarda halılarda ve kumaş kaplı mobilyalarda yaşayan canlılardır. Ev tozu akarları ile mücadelede ortamdaki nem miktarı azaltılmaya çalışılmalıdır, çünkü bu hayvanlar nem oranının %40’tan düşük olduğu ortamlarda yaşayamazlar.

1- Astım bulaşıcı bir hastalık mıdır?
Astım bulaşıcı bir hastalık değildir. Astımı olan bir hasta ile birarada diğer insanlar için herhangi bir sakınca taşımaz.

2- Astım genetik bir hastalık mıdır?
Evet, astım genetik yani kalıtsal yönü olan bir haastalıktır. Anne ya da babasında astım olan bir kişide astım ortaya çıkma olasılığı, ailesinde astım olmayanlara göre daha fazladır. Ancak unutulmaması gereken, astım ve diğer allerjik hastalıkların gelişiminde tek faktör genetik özellikler değildir, çevresel faktörler de etkilidir.

3- Astım öldürücü bir hastalık mıdır?
Astım yaşam kalitesini olumsuz olarak etkilemektedir. Bunun yanında, diğer kronik hastalıklara oranla çok düşük olmakla birlikte, özellikle tanı ve tedavi imkanlarının yetersiz olduğu durumlarda astıma bağlı ölümler görülebilir. Yani doğru tanı ve tedavilerin uygulanması astıma bağlı ölümleri önleyecektir.

4- İklim değişikliği astımlı hastalar için gerekli ve faydalı mıdır?
Bu çok sık sorulan bir sorudur. Ancak astım her coğrafi bölgede ve her iklimde görülebilir. Hastanın yaşadığı ortamı değiştirmektense, yaşadığı ortamda allerjenlerden korunma yöntemlerinin doğru ve yeterli olarak uygulanması, doğru tedavilerin verilmesi ve tedavi disiplinine uyulması daha faydalı bir yaklaşım olacaktır.

Astımı tetikleyen faktörler!

* Çevre kirliliği
* Alerjenler
* Soğuk veya kirli hava
* Gribal enfeksiyonlar
* Polenlerin yoğun olduğu dönemler
* Deniz kenarında bulunmak
* Bebeklik ve çocukluk döneminden başlayarak sigara dumanına maruz kalmak
* Ailesel alerjik yatkınlık

   Kaynak:aid.org.tr.Yrd.Doç.Dr. Cansın Saçkesen Hacettepe Üni.Tıp Fakültesi Pediyatrik Allerji ve Astma Ünitesi